วิธีการตอนกิ่ง

การตอนกิ่ง

การตอนกิ่ง คือ ศิลปะของการทำให้กิ่งพืชออกราก โดยที่กิ่งพืชนั้นยังติดอยู่บนต้น และเมื่อตัดกิ่งที่ออกรากนั้นออกจากต้น แล้วนำไปปลูก กิ่งนั้นก็จะเจริญเติบโตเป็นพืชต้นใหม่โดยมีระบบรากของมันเอง

การตอนกิ่งเป็นวิธีการขยายพันธุ์พืชที่ชาวสวนนิยมใช้กับผลไม้หลายชนิด เช่น ส้ม, ลิ้นจี่, ลำไย, เงาะ และทุเรียน เป็นต้น การขยายพันธุ์พืชแบบนี้จะให้ผลสำเร็จที่สูงกว่าและแน่นอนกว่าการปักชำกิ่ง การตอนกิ่งเหมาะสำหรับพืชที่ออกรากยาก และพืชที่ต้องการความชื้นมากในการออกราก ข้อเสียของการตอนกิ่ง คือต้องใช้เวลามากในการปฏิบัติงาน

แบบต่างๆ ของการตอนกิ่ง

(1) Simple layering คือการตอนที่ใช้วิธีโน้มกิ่งลงมาใกล้พื้นดิน แล้วใช้ดินกลบที่กิ่งและปล่อยให้ยอดชูมาเหนือดิน การตอนกิ่งแบบนี้รากจะงอกออกมาตรงส่วนที่กลบ เมื่อคาดว่าส่วนที่ถูกดินกลับนั้นออกรากแล้วก็ตัดแยกกิ่งที่ออกรากไปปลูก การตอนแบบนี้ใช้กับพืชที่มีกิ่งอ่อนและออกรากได้ง่าย

(2) Compound layering เป็นวิธีที่ดัดแปลงมาจาก simple layering เป็นวิธีที่ใช้กับพืชที่มีกิ่งยาวๆ เช่น องุ่น พลู ฯลฯ วิธีการทำคือ ใช้ดินกลบกิ่งพืชเป็นตอนๆ ตลอดความยาวของกิ่ง เมื่อกิ่งออกรากแล้ว ก็ทำการตัดกิ่งออกเป็นท่อนๆ และนำกิ่งที่ออกรากแต่ละกิ่งไปลูก

(3) Air layering การขยายพันธุ์แบบนี้ใช้กับพืชที่ไม่สามารถโน้มกิ่งลงมาที่พื้นดินได้ วิธีการทำเริ่มด้วยการหากิ่งที่เหมาะสมต่อจากนั้นก็แกะเอาเปลือกไม้ออกจากกิ่ง ขูดเนื้อไม้บางๆ ด้วยมีด เสร็จแล้วหาดิน หรือ moss มาหุ้มเนื้อไม้แล้วหุ้มดินหรือ moss ด้วยใบตองหรือ plastic มัดหัวท้ายด้วยเชือก การใช้สารเร่งการออกราก เช่น สาร IAA (5,000 มิลลิกรัม ในแอลกอฮอล์ 50% หนึ่งลิตร) ทาบริเวณที่ขวั้นก่อนหุ้ม จะทำให้การออกรากดีขึ้น