วิธีปลูกโหระพา (Sweet Basil)

โหระพาโหระพา (Sweet basil)

โหระพา เป็นพืชตระกูลเดียวกับกระเพรา แมงรัก และกระเพราช้าง มีลักษณะการเจริญเติบโตและรูปร่างลักษณะของลำต้นคล้ายกัน การจำแนกใช้ความแตกต่างกันของกลิ่น และลักษณะใบดังนี้คือ

  • Ocimum basilicum โหระพา
  • Ocimum sanetum กระเพรา
  • Ocimum cannum แมงรัก
  • Ocimum gratissimum กระเพราช้าง

ประโยชน์ของผักพวกนี้ใช้เป็นผักแกล้ม หรือใช้ในแกงเผ็ดต่างๆ เช่น กระเพราใช้ประกอบอาหารหลายชนิด เช่น ผัดเผ็ดเนื้อ แมงรัก ใช้ใส่แกงเลียง แกงเผ็ด กะเพราช้างพบในชนบทใช้ใส่ในต้มเครื่องในวัว

ประโยชน์ทางด้านสมุนไพร ใช้เป็นส่วนประกอบของยาแก้โรคกระเพาะ ทางเดินอาหาร สามารถสกัดน้ำมันจากโหระพาไปใช้ในอุตสาหกรรมการทำเครื่องหอมใช้ทำหัวน้ำมันหอม ใส่ในยาสระผม ครีมบำรุงผิว ครีมใส่ผม ยาสีฟัน ฝรั่งเศสและอังกฤษเป็นผู้นำเมื่อทำสำเร็จแล้วนำไปขายอเมริกาและเอเชีย

วิธีปลูกโหระพา

แหล่งที่ปลูก ส่วนใหญ่พืชตระกูลนี้ปลูกเป็นสวนครัวทั่วไป หรือปลูกแซมในร่องผักเป็นรายได้เสริม ปลูกแถวบางช้าง ภาษีเจริญ รอบๆเมืองปทุมธานี

การปลูกโหระพาเป็นการค้าเพื่อใช้สกัดทำน้ำมันเคยปลูกที่อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี และดำเนินสะดวก

พันธุ์โหระพา ซึ่งเป็นพันธุ์พื้นเมืองไทยมี 6 พันธุ์

  1. ยาว-ม่วง คือมีช่อดอกแบบ raceme กลีบดอกสีม่วง
  2. พวง-ม่วง คือมีช่อดอกแบบ panicle กลีบดอกสีม่วง
  3. ยาว-ขาว คือมีช่อดอกแบบ raceme กลีบดอกสีขาว
  4. พวง-ขาว คือมีช่อดอกแบบ panicle กลีบดอกสีขาว
  5. ยาว-พวงม่วง คือพวกที่ 1 และ 2 ผสมกัน
  6. พวง-ยาวขาว คือพวกที่ 3 และ 4 ผสมกัน

พืชพวกนี้ผสมข้ามได้ง่าย ทำให้ได้พวกที่มีลักษณะแปลกใหม่เสมอ

การปลูก แถวดำเนินปลูกเป็นสวน ทำแปลงยกร่องระบายน้ำ ใส่ปุ๋ยคอกระยะ 30-30 ซม. จังหวัดกาญจนบุรีปลูกเป็นไร่ ใช้รถแทรกเตอร์เตรียมดินใช้ระยะระหว่างแถว 75 เซนติเมตร จะทำให้การให้น้ำสะอาด ทุ่นแงงานในการให้น้ำ ให้น้ำระบบ Furrow system สัปดาห์ละครั้งในฤดูแล้ง

ส่วนที่ใช้ปลูก

  1. ใช้เมล็ดเพาะ เมื่อเมล็ดงอกแล้วใด้ต้นกล้า ย้ายกล้าปลูก เป็นวิธีที่สะดวกและเหมาะสมกับการปลูกมาก ทุ่นแรง เพาะในกระบะ ในแปลงปลูกเตรียมดินให้ละเอียด เพราะว่าเมล็ดเล็ก ในการหว่านเมล็ดต้องเอาเมล็ดผสมกับทรายหว่านจะได้ช่วยกระจายเมล็ด ใช้ทรายเมล็ด ~8 หรือ 10% ย้ายกล้าเมื่ออายุ 25-30 วัน ระยะนี้กล้าจะสูงประมาณ 15 ซม. กล้าจะแข็งแรงดี
  2. ใช้กิ่งปักชำ ตัดกิ่งปักชำในที่มีร่มเงาเล็กน้อย เมื่อขึ้นแล้วย้ายปลูกในแปลง

การเก็บเกี่ยว

สำหรับการปลูกเพื่อสกัดน้ำมัน จะเก็บเกี่ยว 3 ครั้ง ดังนี้คือ

เก็บเกี่ยวเมื่อมีอายุประมาณ 2 เดือน หลังย้ายปลูกระยะนี้เริ่มออกดอกใช้กรรไกรตัดเหนือพื้นดินประมาณ 20 ซม. ให้มีตาแตกใหม่ได้อีก 2 เดือน ตัดครั้งที่ 2 และอีก 2 เดือนหรือมากกว่า 2 เดือน ตัดครั้งที่ 3 หลังจากนั้นรื้อแปลงปลูกใหม่

ผลผลิตตะได้แต่ละครั้งประมาณ 2-3 ต้น/ไร่ รวมทั้ง ก้าน ใบ ดอกผลผลิตครั้งที่ 1 น้อยกว่าครั้งที่ 2

การเก็บเกี่ยวสดส่งตลาด มักตัดกิ่งยาวประมาณ 12 นิ้ว และเป็นกิ่งที่มีใบงามสมบูรณ์ ไม่มีดอก